Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Luật sư tư vấn miễn phí: 0908 893 458 - 0932 297 115
Tư vấn online
Luật sư Phạm Việt
090 889 3458 - 093 229 7115
luatsuphamviet@gmail.com
Luật sư Lan Hương
0983 123 028 - 0932 313 819
luatsulanhuong@gmail.com
Bài viết quan tâm nhiều
TRANH LUẬN
Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Tại điều 604 Bộ luật dân sự 2005 quy định: Người nào có lỗi cố ý hoặc vô ý xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự nhân phẩm, uy tín, tài sản, các quền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, xâm phạm đến danh dự, uy tín, tài sản của pháp nhân hoặc các chủ thể khác mà gây ra thiệt hại thì phải bồi thường.

Có thiệt hại xảy ra

Thiệt hại xảy ra là tiền đề đầu tiên của việc phát sinh trác nhiệm bồi thường bởi lẽ có thiệt hại thì mục đích của trách nhiệm bồi thường mới đạt được đó là nhằm bù đắp phần nào thiệt hại mà người bị thiệt hại phải gánh chịu để họ có thể khôi phục sức khỏe, giảm bớt sự tổn thất và khó khăn do hành vi vi phạm gây ra. Mặt khác có thiệt hại xảy ra trên thực tế thì mới đặt ra vấn đề xác định thiệt hại.Thiệt hại bao gồm thiệt hại gồm thiệt hại về tài sản; thiệt hại về sức khỏe, tính mạng; thiệt hại về nhân phẩm, danh dự và uy tín;

Thiệt hại về sức khỏe làm phát sinh thiệt hại về vật chất và tinh thần.

Thiệt hại về vật chất là những thiệt hại trị giá được bằng tiền, đó là những thiệt hại thông thường trong các vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại; đó là những thiệt hại về vật chất trong thiệt hại về tài sản, về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm…

Thiệt hại tinh thần là những thiệt hại phi vật chất, không thể có công thức chung để quy thành tiền áp dụng cho mọi trường hợp. Việc xác định một khoản tiền bù đắp về tinh thần tùy vào từng trường hợp cụ thể nhằm mục đích an ủi, động viên và phần nào đó làm dịu đi nỗi đau cho chính người bị thiệt hại và những người thân của họ.

Như vậy thiệt hại là sự mất mát, giảm sút, tổn thất (hoặc những chi phí hợp lý để ngăn chặn và hạn chế và khắc phục thiệt hại) hiện hữu trên thực tế một cách khác quan và có thể xác định được.

Hành vi gây thiệt hại được xác định là hành vi trái luật


Hành vi trái pháp luật là là cách xử sự cụ thể của con người được thể hiện thông qua hành động hoặc không hành động trái với quy định của pháp luật. Trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì hành vi gây thiệt hại phải là hành vi trái pháp luật, xâm phạm các khách thể được pháp luật bảo vệ, như tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm của người bị thiệt hại, như vậy hành vi trái pháp luật có thể là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, hành vi vi phạm pháp luật dân sự, hành vi vi phạm pháp luật hành chính…
Ví dụ: Đánh người gây thương tích, người bị đánh tỉ lệ thương tật trên 10% hoặc dưới mười phần trăm mà thuộc trường hợp phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thương tích nhưng chưa đến mứ bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật dân sự.

Việc gây thiệt hại không phải bao giờ cũng phải bồi thường, trong trường hợp người gây thiệt hại xảy ra trong trường hợp phòng vệ chính đáng hay gây thiệt hại trong trường hợp bất khả kháng thì không coi là vi phạm pháp luật, trong trường hợp phòng vệ chính đáng thì cân phải xem xet hành vi phòng vệ có tương xứng hay không, trong trường hợp này cần xem xét theo chế định phòng vệ chính đáng được quy định trong Bộ luật hình sự, nếu quá trình xem xét đánh giá chứng cứ mà hành vi gây thiệt hại mà vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì cũng chịu trách nhiệm bồi thường. Mọi hành vi xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân đều bị pháp luật trừng trị và buộc phải bồi thường, hành vi trái pháp luật có thể ở dưới dạng hành động hoặc không hành động.

 Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái luật và thiệt hại


Thiệt hại phải là kết quả của hành vi trái pháp luật. Để xác định hành vi trái pháp luật có phải là nguyên nhân hay không phải đặt nó trong mối tương quan; nguyên nhân có trước kết quả và nguyên nhân đó có thể phát sinh hậu quả trên thực tế. và hậu quả đó phải chắc chắn ,nhất định và thực tế

Nếu trong quá trình đánh giá chứng cứ không xác định được mối liên hệ nhân quả thì không coi là vi phạm, đây là mối liên hệ nội tại và nguyên nhân là cái luôn diễn ra trước hậu quả trong một thời gian nhất định, khi xác định nguyên nhân gây thiệt hại cần phải xác định nguyên nhân trực tiếp hay nguyên nhân gián tiếp để làm cơ sở xác định trách nhiệm bồi thường hặc các định tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ trong vụ án hình sự.

 Người gây thiệt hại có lỗi


Lỗi là thái độ tâm lý của có hành vi gây ra thiệt hại, lỗi được thể hiện dưới dạng có ý hoặc vô ý. Khác với lỗi trong luật hình sự trong luật dân sự lỗi ở đây có thể là lỗi suy đoán. Chỉ những người có khả năng điều khiển và nhận thức mới coi là có lỗiLỗi được biểu hiện dưới dạng cố ý hoặc vô ý.

Lỗi cố ý biểu hiện trạng thái tâm lý của con người nhận thức được hậu quả của hành vi đó, có ý thức mong muốn đạt được kết quả nhất định hoặc không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả của hành vi đó xảy ra. Ví dụ như hành vi đánh người khác gây thương tích (cố ý gây thương tích)

Lỗi vô ý là biểu hiện trạng thái tâm lý của người gây thiệt hại không thấy trước được thiệt hại sẽ xảy ra từ hành vi mặc dù phải biết hoặc có thể biết trước thiệt hại sẽ xẩy ra hoặc thấy trước được hành vi của mình sẽ gây ra thiệt hại nhưng cho rằng thiệt hại sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn được.

Mặc dù điều 308 BLDS có sự phân biệt giữa hai loại lỗi vô ý và cố ý tuy nhiên trong trách nhiệm dân sự do có hành vi gây thiệt hại đến sức khỏe vấn đề hình thức lỗi có ảnh hưởng rất ít đến việc xác định trách nhiệm. Thậm chí có nhiều trường hợp người gây thiệt hại không có lỗi vẫn phải bồi thường (khoản 3 điều 623 BLDS ). Hình thức lỗi chỉ được quan tâm trong trường hợp xem xét giảm mức bồi thường. Trong trường hợp người gây thiệt hại không có lỗi hay thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại thì người gây ra thiệt hại không phải bồi thường. Đây là điểm khác biệt của Lỗi trong Dân sự so với lỗi trong hình sự.

Trên thực tế việc xác định có lỗi hay không có lỗi của người gây thiệt hại không phải là điều đơn giản trong quá trình xác định trách nhiệm bồi thường và trách nhiệm chứng minh này thuộc về các đương sự.
Lỗi của pháp nhân được xác định là lỗi của người đại diện theo pháp luật hoặc theo ủy quyền, lỗi của những thành viên pháp nhân khi thực hiện nhiệm vụ của pháp nhân giao cho.


Trân trọng !

Quý khách cần tư vấn pháp luật miễn phí xin vui lòng liên hệ theo địa chỉ:
CÔNG TY LUẬT PHẠM VIỆT - Số 151 Phùng Hưng - Hoàn Kiếm - Hà Nội
Điện thoại: 0908 893 458 - 0932 297 115  - 0932 313 819 - Email:
luatsuphamviet@gmail.com

Các bài viết khác:
TRƯỜNG HỢP MIỄM ÁN PHÍ
Các loại trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Thời hiệu trong dân sự
Việc xử lý phần di sản hết thời hiệu khởi kiện
Quy định về Án phí dân sự sơ thẩm
Thực tiễn xét xử giải quyết tranh chấp đất đai
Pháp nhân nước ngoài là gì ?
Quan hệ pháp luật hành chính
Mặt khách quan của vi phạm pháp luật hành chính
Đất phi nông nghiệp là gì ?
Vấn đề di sản chuyển thành tài sản chung
Về thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
Về bí mật đời tư theo pháp luật Việt Nam
Một số vấn đề về quyền nhân thân
Quyền lợi phụ nữ trong Luật Đất đai